Cilt 6 Sayı 1 (2026): Elegest Elegeş
Makaleler

Eğitim diplomasisinde uluslararasi öğrenci hareketliliği ve uluslararasi görünürlük: Erciyes Üniversitesi örneği

Ayşe ULUER
ERCİYES ÜNİVERSİTESİ
Biyografi
Prof. Dr. Emel TANYERİ MAZICI
Erciyes Üniversitesi
Biyografi

Yayınlanmış 30.03.2026

Anahtar Kelimeler

  • Educational Diplomacy,
  • International Student Mobility,
  • International Visibility,
  • Foreign Students,
  • Erciyes University
  • Eğitim Diplomasisi,
  • Uluslararası Öğrenci Hareketliliği,
  • Uluslararası Görünürlük,
  • Yabancı Uyruklu Öğrenci,
  • Erciyes Üniversitesi

Nasıl Atıf Yapılır

Eğitim diplomasisinde uluslararasi öğrenci hareketliliği ve uluslararasi görünürlük: Erciyes Üniversitesi örneği. (2026). Elegest Elegeş, 6(1), 35-51. https://doi.org/10.64360/eleg.v6i1.91

Nasıl Atıf Yapılır

Eğitim diplomasisinde uluslararasi öğrenci hareketliliği ve uluslararasi görünürlük: Erciyes Üniversitesi örneği. (2026). Elegest Elegeş, 6(1), 35-51. https://doi.org/10.64360/eleg.v6i1.91

Öz

Eğitim diplomasisi ülkelerin dış politikalarında önemli bir enstrüman olarak yer almaktadır. Bu yolla uluslararası ilişkilerin geliştirilmesi, kültürel alışveriş, stratejik ortaklıklar ve bağ kurma, akademik iş birlikleri ve bilginin transferi yoluyla imaj inşa etme gerçekleştirilmektedir. Özellikle yumuşak güç (soft power) açısından önemli bir yer tutan eğitim diplomasisi faaliyetleri kültürel diplomasisinin önemli bir boyutunu oluşturmaktadır. Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de eğitim diplomasisi faaliyetleri küreselleşme ve entegrasyonun artmasıyla beraber yoğunlaşmıştır. Ülkemizde bu alanda belirlenen politika ve stratejiler, üniversitelerin kalite güvencesini sağlamaya ve uluslararası görünürlüğünü artırmaya yönelik olmuştur. Bu doğrultuda, üniversitelerde uluslararası öğrenci hareketliliği artmış ve ilgili programlara olan ilgi yükselmiştir.

Bu araştırmada, Erciyes Üniversitesi özelinde bir durum değerlendirmesi yapılarak Türkiye’nin eğitim diplomasisi alanındaki faaliyetlerinin uygulamadaki yansımaları incelenmekte; elde edilen bulgularla gelecekteki stratejik yönelimlere veri ve katkı sunulması amaçlanmaktadır. Bu kapsamda, örnek olay analizi yöntemiyle 2024 yılına ait Erciyes Üniversitesi verileri değerlendirilmiştir. Üniversitenin lisans ve lisansüstü programlarına kayıtlı 2806 yabancı uyruklu öğrenci bulunduğu belirlenmiştir. Bu bağlamda, kayıtlı öğrenciler arasında en fazla öğrencinin Asya kıtasında yer alan Suriye ve Azerbaycan’dan geldiği tespit edilmiştir.  Yine Türkçe öğrenimi amacıyla kayıt yaptırılan TÖMER'e en fazla öğrenci gönderen kıta Asya olarak tespit edilmiştir. Asya kıtası içinde özellikle Endonezya, Pakistan ve Kazakistan öne çıkan ülkeler arasında yer almaktadır. Avrupa kıtasından en fazla öğrencinin Ukrayna’dan geldiği, Afrika kıtasında ise başta Kamerun olmak üzere birçok Afrika ülkesinden öğrenci bulunduğu belirlenmiştir. Diğer yandan, ERASMUS+ programı kapsamında Erciyes Üniversitesi’nin en fazla ikili anlaşma gerçekleştirdiği ülkeler arasında Polonya, Romanya, İtalya ve Portekiz öne çıkmaktadır. Bahsi geçen yabancı uyruklu öğrencilerin burs kaynaklarına yönelik yapılan incelemede, öğrencilerin %45’inin Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB) bursu, %13’ünün Türkiye Diyanet Vakfı (TDV) bursu ile öğrenim gördüğü; geri kalan %42’lik kesimin ise kendi olanakları ile öğrenimlerine devam ettikleri anlaşılmıştır.

Referanslar

  1. Akar, E. & Gürkaynak, M. (2022). Ülke markalama bağlamında Türkiye’nin eğitim diplomasisine yönelik bir değerlendirme. İletişim ve Diplomasi, 7 (Kamu Diplomasisi ve Ülke Markalama Özel Sayısı), 137-164.
  2. Anadolu Ajansı (2025a). Haberler. https://www.aa.com.tr/en/turkiye/number-of-foreign-university-students-in-turkiye-to-reach-500-000-by-2028/
  3. Anadolu Ajansı (2025b). Gündem. https://www.aa.com.tr/tr/gundem/uluslararasi-ogrencilerin-turkiyeye-katkilarina-iliskin-rapor-aciklandi/3574271
  4. Baydemir, M. & Bolat, M.A. (2024a). Türkiye’nin Uluslararası Öğrenci Politikası (2002-2024), Cihannüma Sosyal Bilimler Akademik Dergisi, 3(1), 70-95.
  5. Baydemir, M. & Bolat, M. A. (2024b). Uluslararası Öğrencilerin Türk Ekonomisine Katkıları: İstanbul’da Kendi Hesabına Okuyan Öğrenciler Örneği, Turkish Journal of Diaspora Studies, 4(2), 203-220.
  6. Black, J. (1992). The British Abroad: The Grand Tour in the Eighteenth Century, St. Martin’s Press.
  7. Er, R. (2025). Uluslararasılaşma Eğitim, Tübitak Ansiklopedi https://ansiklopedi.tubitak.gov.tr/ansiklopedi/uluslararasilasma_egitim
  8. ERASMUS (2025a). Erasmus+ AB'nin eğitim, öğretim, gençlik ve spor programı. https://erasmus-plus.ec.europa.eu/
  9. ERASMUS (2025b). Erasmus’tan Erasmus+’a 30 Yılın Hikayesi. chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.ua.gov.tr/media/jejdp0rl/erasmus-30-y%C4%B1l.pdf
  10. Erciyes Üniversitesi (2025). International Student Admission. https://erciyes.edu.tr/en/announcement-detail/23394/international-student-admission
  11. EUROSTAT (2025). Learning mobility statistics. https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Learning_mobility_statistics)
  12. Hall, S. (1998). Yerel ve Küresel Küreselleşme ve Etniklik, çev. Gülcan Seçkin- Ümit Hüsrev Yolsal, der. Anthony King, Kültür Küreselleşme ve Dünya Sistemi içinde (ss.41-61), Bilim ve Sanat Yayınları.
  13. Kaya, M. (2019). Eğitim Diplomasisi: Kavramsal Bir Çerçeve. Türkiye Eğitim Dergisi, 4(1), 1-12.
  14. Khan, M.M.; Ahmad, R. ve Fernald, L.W. (2020). Diplomacy and Education: A Systematic Review of Literature. Global Social Sciences Review, 5(3), 1-9.
  15. King, A. (1998). Kültür Mekanları Bilgi Mekanları, çev. Gülcan Seçkin- Ümit Hüsrev Yolsal, der. Anthony King, Kültür Küreselleşme ve Dünya Sistemi içinde (ss.17-37), Bilim ve Sanat Yayınları.
  16. Knight, J. (2008). Higher Education in Turmoil. The Changing World of Internationalization. Sense Publishers.
  17. Li, H. (2008). U.S- China Educational Exchange: State, Society and Intercultural Relations, 1905-1950. Rutgers University Press.
  18. Junior, A. F. L. (2007). The role of international educational exchanges in public diplomacy. Place Branding and Public Diplomacy, 3(3), 234-251.
  19. Makdisi, G. (1981). The Rise of Colleges: Institutions of Learning in Islam and the West. Edinburgh University Press.
  20. Marraou, H. I. (1956). A History of Education in Antiquity, çev. George Lamb, Sheed & Ward Publication.
  21. Mevlana Değişim Programı (2025). Mevlana Değişim Programı chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://mevlana.yok.gov.tr/Documents/Anasayfa/Mevlana-Kitapcik-Yeni_08.06.2015_%C4%B0statistiksiz.pdf
  22. Nye, J. (2005). Yumuşak güç dünya siyasetinde başarının yolu. Elips Kitap.
  23. Özer, M. (2012). Türkiye’de Uluslararası Öğrenciler, Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 2(1), s. 10-13.
  24. Punch, K. F. (2005). Sosyal araştırmaya giriş: Nicel ve nitel yaklaşımlar. Siyasal Kitabevi.
  25. Robertson, R. (1992). Globalization Social Theory and Global Culture, Sage Publication.
  26. Scott-Smith, G. (2009). Exchange programs and public diplomacy. N. Snow, P. Taylor (Eds.). Handbook of public diplomacy. Routledge. 50-56.
  27. Study in Türkiye (2005). Study in Türkiye. https://www.studyinturkiye.gov.tr/
  28. TASAM (2025). Eğitim Diplomasisi Çalıştayı Sonuç Raporu. https://tasam.org/tr-TR/Icerik/39023/egitim_diplomasisi_calistayi_sonuc_raporu
  29. TÖMER (2025). Hakkımızda. https://tomer.ankara.edu.tr/hakkimizda/
  30. UNESCO (2025). Internationally mobile students. https://uis.unesco.org/en/glossary-term/internationally-mobile-students
  31. U.S. Department of State, (2025). U.S. Department of State, Bureau of Educational and Cultural Affairs. (n.d.). Fulbright Program. Erişim tarihi Eylül 14, 2025, from https://eca.state.gov/fulbright
  32. Yılmaz G., & Güçlü N., (2021). Türkiye’de uluslararası öğrenci hareketliliğinin görünümü. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 11(1), 245-256.
  33. YÖK (2025). Yükseköğretim Kurulundan Üniversiteleri 2030 Vizyonuna Taşıyacak Eylem Planı. https://www.yok.gov.tr/gundem/haberler/1103
  34. Yükseköğretim Uluslararasılaşma Strateji Belgesi (2025). Yükseköğretim Uluslararasılaşma Strateji Belgesi chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://eski.yok.gov.tr/Documents/Yayinlar/Yayinlarimiz/2025/yuksekogretimde-uluslararasilasma-strateji-belgesi-2024-2028.pdf