Yayınlanmış 30.03.2026
Anahtar Kelimeler
- Price,,
- pricing,,
- consumers,,
- businesses
- Fiyat,
- fiyatlama,
- tüketiciler,
- işletmeler
Nasıl Atıf Yapılır
Telif Hakkı (c) 2026 Seda DERİNALP ÇANAKÇI (Author)

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
Tüketici davranış kalıpları itibariyle değerlendirildiğinde yiyecek içecek işletmelerinin menü fiyatlarını belirlemelerinde uyguladıkları sübjektif yöntemler pazarlamaya ve rekabete yönelik fiyatlandırma stratejileridir. Bu yöntemler genel itibariyle değerlendirildiğinde fiyatı belirlenen ilgili ürünler ile tüketicinin dikkatini çekmek ve ürünün tüketici açısından satın alınmasını sağlamaktır. Öyle ki tüketiciler bir ürünü satın alırken ürün fiyatına ek olarak kalite ve değer kavramlarının da fiyat karşısında adil olup olmadıklarını değerlendirirler. Bu da fiyatlama kararını veren yöneticiler açısında göz önüne alınması gereken en önemli faktörlerden bir tanesidir. Yiyecek içecek işletmeleri fiyatlama kararlarında tüketici algısına ek olarak rakip ürünler ve maliyet faktörlerini de göz önüne almaktadırlar. Bu araştırma; fiyat kavramının tüketici ve işletme perspektifi üzerinden değerlendirilerek; turizm işletme belgeli yiyecek ve içecek işletmelerinin fiyatlama yaklaşımlarında belirleyici unsurları tespit eden bir derleme çalışmasıdır.
Referanslar
- Ahtola, O. T. (1984). Price as a `give` component in a exchange theoretic multicomponent model. Advances in Consumer Research, 11, 623- 628.
- Akın, A. (2012). Turizm işletme belgeli yiyecek içecek işletmelerinde uygulanabilir fiyatlama yöntemlerinin belirlenmesine yönelik bir araştırma: Gaziantep örneği [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Niğde Üniversitesi.
- Aktaş, A. (2011). Ağırlama işletmelerinde yiyecek ve içecek yönetimi. Detay Yayıncılık.
- Bowie, D., & Buttle, F. (2004). Hospitality marketing an introduction. Elsevier Butterworth Heinemann.
- Butler, R. (1998). Seasonality in tourism: Issues and implications. The Tourist Review, 53(3),18–24. https://doi.org/10.1108/eb058278
- Campbell, M. C. (1999). Perceptions of price unfairness: antecedents and consequences. Journal of marketing research, 187-199. https://doi.org/10.2307/3152092
- Collins, M., & Parsa, H. G. (2006). Pricing strategies to maximize revenur in the lodging industry. International Journal of Hospitality Management, 25, 91-107. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2004.12.009Get rights and content
- Demirezen, B. (2019). Turizm işletmelerinde fiyatlandırma stratejileri: Kriz dönemlerinde Kayseri’deki konaklama işletmelerinin fiyat uygulamaları. Journal of Travel and Tourism Research, 14, 21-55.
- Dodds, W. D., Monroe, K. B., & Grewal, D. (1991). Effect of price, brand, and store information on buyers product evaluations. Journal of Marketing, 28(3), 307-319. https://doi.org/10.1177/0022243791028003
- Ekinci, N. (2010). Otel işletmelerinde menü planlaması, menü fiyatlandırma yöntemleri ve istanbul sürmeli otel uygulaması. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Gazi Üniversitesi
- Fader, P. S., & Lodish, L. M. (1990). A cross-category analysis category structure and promotional activity for grocery. Journal of Marketing, 54(4), 52-65. https://doi.org/10.1177/00222429900540040
- Goering, P. A. (1985). Effects of product trial on consumer expectations, demand, and prices. Journal of Consumer Research, 74-82. https://doi.org/10.1086/209036
- Gümüş, U. T. (2005). Konaklama işletmelerinde maliyet kontrol süreci ve oda-mönü maliyetlerinin belirlenmesi: Denizli’deki küçük ölçekli bir konaklama işletmesinde uygulama. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Pamukkale Üniversitesi.
- Hançer, M., Biçici, F., & Tanrısevdi, A. (2007). Fiyat sonu yazım stratejisi: Kafe ve restoran menü fiyatlarının öğrenci algıları üzerindeki etkisini belirlemeye yönelik nitel bir araştırma. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 18(1), 21-32.
- Hess, J. D., & Gerstner, E. (1987). Loss leader pricing and rain check policy. Marketing Science, 6(4), 358-374. https://doi.org/10.1287/mksc.6.4.358
- Hoch, S. J., Dreze, X., & Purk, M. E. (1994). EDLP, hi-lo, and margin arithmetic. Journal of Marketing, 58(4), 16-27. https://doi.org/10.1177/0022242994058004
- Jagels, M. G. (2007). Hospitality management accounting. John Wiley.
- Johns, N., & Howard, A. (1998). Customer expectations versus perceptions of service performance in the foodservice industry. International Journal of Service Industry Management, 9(3), 248-265. https://doi.org/10.1108/09564239810223556
- Johns, N., & Pine, R. (2002). Consumer behaviour in the food service industry: A review. International Journal of Hospitality Management, 21(2), 119-134. https://doi.org/10.1016/S0278-4319(02)00008-7
- Kahneman, D., & Tversky, A. (1979). Prostect Theory: An Analysis of Decision Under Risk. Econometrica, 47(2); 263-292.
- Kelly T. J., Kiefer N. M., & Burdett K. (2009). A demand- based approach to menu pricing. Cornell Hospitality Quarterly, 50, 383- 387. https://doi.org/10.1177/1938965509339
- Kimes, S. E., & Wirtz J. (2002). Perceived fairness of demand- based pricing for restaurant. Cornell Hotel and Restaurant Administration Quarterly, 43(1), 31-37. https://doi.org/10.1177/0010880402431003
- Kotler, P. (1997). Marketing management: Analysis, planning, implementation and control. Prentice Hall International.
- Kreul, L. M. (1982). Magic numbers: Psychological aspects of menu pricing. Cornell Hotel and Restaurant Administration Quarterly, 23(2), 70-75. https://doi.org/10.1177/001088048202300223
- Kuşluvan, S. (1997). Konaklama sektöründe pazarlam karar değişkeni olarak fiyatlandırma kararını etkileyen faktörler. Pazarlama Dünyası, 11(61); 11-18.
- Leefland, P. S. H., & Wittink, D. R. (1996). Competitive Reaction Versus Consumer Response: Do Manager Overreact? International Journal of Research in Marketing, 13; 103-119.
- Mayhew, G. E., & Winer, R. S. (1992). An empirical analysis of internal and external reference prices using scanner data. Journal of Consumer Research, 19(1), 62-70. https://doi.org/10.1086/209286
- Monroe, K. B. (1973). Buyers’ subjective perceptions of price. Journal of Marketing Research, 10(1), 70-80. https://doi.org/10.1177/002224377301000110
- Monroe, K. B. (1990). Pricing: Making profitable decisions. second edition. McGraw-Hill Publishing Company.
- Monroe, K. B., & Dodds, W. B. (1988). A research program for establishing the validity of the price-quality relationship. Journal of the Academy of Marketing Science, 16(1), 151-168.
- Noble, P. M., & Gruca, T. S. (1999). Industrial pricing: Theory and managerial practice. Marketing Science, 18(3), 435-454. https://doi.org/10.1287/mksc.18.3.435
- Öztürk, Y., & Seyhan, K. (2005). Konaklama işletmelerinde sunulan hizmet kalitesinin servqual yöntemi ile ölçülmesi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 16(2), 170-182.
- Parasuraman, A., Zeithaml, V. A., & Berry, L. L. (1985). A conceptual model of service quality and its implications for future research. Journal of Marketing, 49(4), 41-50. https://doi.org/10.1177/002224298504900403
- Pellinen, J. (2003). Making price decisions in tourism enterprises. International Journal of Hospitality Management 22, 217-235.
- Rao, V. R. (1984). Pricing research in marketing: The state of the art. The Journal of Business, 57(1); 39-60.
- Rajendran, K. N., & Tellis, G. J. (1994). Contextual and Temporal Components of Reference Price. Journal of Marketing, 58(1); 22-34.
- Shapiro, B. P., & Jackson, B. B. (1978). Industrial pricing to meet customer needs. Harvard Business Review, 56(6), 119-127.
- Tellis, G. J. (1986). Beyond the many faces of price: An integration of pricing strategies. Journal of Marketing, 50(4), 146-160. https://doi.org/10.1177/002224298605000402
- Yılmaz, Y. (2007). Otel ve yiyecek içecek işletmelerinde ziyafet organizasyonu ve yönetimi. Detay Yayıncılık.
- Zeithaml, V. A. (1988). Consumer perceptions of price, quality, and value: A means- end model and synthesis of evidence. Journal of Marketing, 52(3), 2-22. https://doi.org/10.1177/002224298805200302
