Otomotiv Sektöründe Markalara Yönelik Kişilik Analizi Uygulaması: Aaker'in Marka Kişiliği Boyutlarının İncelenmesi
S. Ece Yılmaz- Yalçın Köklü
- Onur Çelik
Yayınlanmış 30.03.2022
Anahtar Kelimeler
- Automobile Industry,
- Brand,
- Personality Analysis,
- Brand Personality,
- ColorPerception
- Otomotiv sektörü,
- Marka,
- Kişilik Analizi,
- Marka Kişiliği,
- Renk Algısı
Nasıl Atıf Yapılır
Telif Hakkı (c) 2025 S. Ece Yılmaz- Yalçın Köklü- Onur Çelik (Yazar)
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
Kişilik analizi araştırmaları başta örgütsel davranış ve pazarlama olmak üzere işletme anabilim dalı altında yaygın olarak yürütülmektedir. Kişiye ait özellikler, duygu ifadeleri ile kişilik analizi uygulamaları yapılabildiği gibi, renklerin yansıttığı izlenimler aracılığıyla da kişilik analizi uygulamaları yapılabilmektedir. Bu çalışmada, otomotiv sektöründe yer alan bir marka logosunun renkleri ile renklerin marka kişilikleri tespit edilerek, marka algısı üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Çalışmanın amacı, potansiyel müşterilerin otomotiv sektöründeki marka logolarında yer alan renklere ilişkin algılarını tespit ederek marka kişiliklerini ortaya koymaktır. Böylece firmalar beklenmedik sonuçlara ilişkin tüketici algısını değiştirmeye yönelik çalışmalar yürütebilir; kendilerine uygun bir marka kişiliği belirleyebilir. Veriler, Adana'da faaliyet gösteren üç büyük alışveriş merkezlerinin müşterilerinden toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı analiz tekniği kullanılmıştır. Bulgular, marka algısının marka logosunun renginden etkilendiği göstermiştir; mevcut bulgu, tasarım süreçlerinde markalar için rehber niteliğindedir. Ayrıca, otomotiv sektörü ile ilgili, bireysel renklerin yansıttığı marka kişiliği hakkında bilgiler literatüre kazandırılmıştır.
Referanslar
- Aaker, J., & Maheswaran, D. (1997). The impact of Cultural Orientation on Persuation. Journal of Consumer Research, forthcoming.
- Ailawadi, K. L. & Keller, K. L., (2004). Understanding retail branding: conceptual, 80(4), s.331-342.
- Altunişik, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S., & Yildirim, E. (2007). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Sakarya Yayıncılık, Sakarya, s.226.
- Basım, H. N., Çetin, F., & Tabak, A. (2009). Beş Faktör Kişilik Özelliklerinin Kişilerarası Çatışma Çözme Yaklaşımlarıyla İlişkisi. Turk Psikoloji Dergisi, 24(63).
- Berlin, B., & Kay, P. (1969). Basic color terms: Their universality and evolution. University of California Press.
- Bottomley, PA & Doyle, JR. (2006). Renklerin ve ürünlerin marka logosu uygunluğu algıları üzerindeki etkileşimli etkileri. Pazarlama Teorisi , 6(1), s.63-83.
- Çengel, K. T. (2006). Marka Yönetiminde Hedef Tüketicilerin Maskot Kullanılan Markalı Ürünlere Yönelik Algısı Üzerine Etki Eden Faktörlerin Belirlenmesi ve Temizlik Ürünleri Sektöründe Bir Uygulama. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: İÜ. Sosyal Bilimler Enstitüsü.
- Çetin, F., Yeloğlu, H. O., & Basım, H. N. (2015). Psikolojik dayanıklılığın açıklanmasında beş faktör kişilik özelliklerinin rolü: Bir kanonik ilişki analizi. Türk Psikoloji Dergisi, 30(75), s.81-92.
- Deniz, A. & Erciş, A. (2008). Kişilik özellikleri ile algilanan risk arasindaki ilişkilerin incelenmesi üzerine bir araştirma. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 22(2), s.301-330.
- Dölarslan, E. Ş. (2012). Bir marka kişiliği ölçeği değerlendirmesi. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 67(02), s.1-28.
- Dursun, T. (2009). Marka kişiliği yaratma süreci ve marka kişiliği üzerine bir araştırma. Marmara İletişim Dergisi, 14(14), s.79-92.
- Elliot E., Maier, M., Moller A., Friedman R. & Meinhardt J. (2007). “Color and psychological functioning: The effect of red on performance attainment”, Journal of Experimental Psychology: General, 136(1), s.154–168
- Grimes, A. & Doole, I. (1998) Branding: A Cross CulturalComparison of the UK and Taiwan. Journal of Marketing Management, 14, s.799-817.
- Henderson, P. W., Cote J. A., Leong S. M., & Schmitt, B. (2003). Building strong brands in Asia: Selecting the visual components of image to maximize brand strength. Internat. J. Res. Marketing 20(4), s.297–313.
- Holtzschue, L. (2007). Understanding color: an introduction for designers (3. baskı). New Jersey: Hoboken
- Hynes, N. (2009). Color and meaning in corporate logos: An empirical study. Journal of Brand Management, 16(8), s.545-555.
- Kadıbeşegil, S. (2009). Şimdi stratejik iletişim zamanı. İstanbul: Mediacat.
- Kamra, V. & Sabharwal, R. (2020). A Study of Colours in a Brand's Logo and Brand Image in the Indian Sports Shoes
- Industry. International Journal of Marketing & Business Communication, s.9.
- Kayıkçı, P. & Cengiz, E. (2020). Ziyaret Tercihine Göre Alışveriş Merkezlerinin Marka Kişiliği Algı Farklılıklarının İncelenmesi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 12(1), s.227-248.
- Kotler, P. & Armstrong, G. (1989). Principles of Marketing, 4th edition, New York. s.248.
- Kotler, P., & Proertsch, W. (2010). B2B Marka Yönetimi Firmadan Firmaya Satışta (B2B) Marka Nasıl Yaratılır? (O. Nezih, ve İ. Haydaroğlu, Çev.) İstanbul: MediaCat Yayıncılık.
- Krishna, A. (2013), Customer Sense: How the 5 Senses Influence Buying Behavior. New York: Palgrave Macmillan.
- Larousse, M. (1992), Cilt 16, İstanbul: Sabah Gazetesi Yayınları.
- Lothenbach, B. (2015). The role of color in branding. Retrieved January 19, 2022, from http://imag-ine-express.com/the-role-of-color-in-branding/.
- MacLaury, R. E. (1991). Social and cognitive motivations of change: measuring variability in color semantics. Language 67, s.34-62.
- Miller, E.G. & Kahn, B.E. (2005). Anlamın tonları: renk ve lezzet adlarının tüketici üzerindeki tercih etkisi. Tüketici araştırması dergisi, 32(1), s.86-92.
- Özgüven, N., & Karataş, E. (2010). Genç Tüketicilerin Marka Kişiliği Algılamalarının Cinsiyete Göre Değerlendirilmesi: McDonald’s ve Burger King. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (11), s.139-165.
- Perfetti, C., Liu Y., & Tan L. H. (2005). The lexical constituency model: Some implications of research on Chinese for general theories of reading. Psych. Rev. 112(1), s.43–59.
- Pittard, N., M. Ewing M., & Jevons C. (2007). Aesthetic theory and logo design: Examining consumer response to proportion across cultures. Marketing Review 24(4), s.457–473.
- Sundar, A. & Noseworthy, T. J. (2014). Place the logo high or low? Using conceptual metaphors of power in packaging design. Journal of Marketing, 78(5), s.138-151.
- Teker, U. (2002). Grafik Tasarımı ve Reklam, 2. Basım, İzmir Dokuz Eylül Yayınları.
- Temizsoylu, N. (1987). Renk ve Resimde Kullanımı, İstanbul: Aka Yayınevi.
- Winsor, R. M. (2015). The magic of the mouse: an exploration of brand personality in the Walt Disney company. University of New Hampshire Scholars’ Repository, University of New Hampshire Research.
- Uztuğ, F. (2003). Markan Kadar Konuş: Marka İletişimi Stratejileri. İstanbul: Mediacat Yayınları.
- Yakın, V., Canan, A. Y. & Yakın, M. (2014). Reklamlarda kullanılan marka kişilik arketiplerinin gösterge bilimsel analizi. Yönetim ve Ekonomi: Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21(1), s.345-355.